Kwasy tłuszczowe omega-3 należą do grupy niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) i pełnią szereg istotnych funkcji w organizmie człowieka. Jak sama nazwa wskazuje, są one niezbędne dla zachowania zdrowia, zarówno na poziomie fizycznym, jak i emocjonalnym. Coraz więcej dowodów wskazuje na to, że kwasy omega-3 wywierają korzystny wpływ na funkcje poznawcze, a także łagodzenie objawów lęku i depresji.

Jakie są najlepsze źródła kwasów omega-3? W jaki sposób kwasy omega-3 wpływają na pracę mózgu i zdrowie psychiczne? Czy suplementacja omega-3 może zmniejszyć stany lękowe? Koniecznie przeczytaj do końca.

Spis treści:

  1. Funkcje kwasów omega-3 – dlaczego są tak ważne?
  2. Źródła kwasów omega-3 w diecie
  3. Omega-3 i ich wpływ na pracę mózgu
  4. Kwasy omega-3 a depresja
  5. Kwasy omega-3 a stany lękowe

1. Funkcje kwasów omega-3 – dlaczego są tak ważne?

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, których przedstawicielami są kwas alfa-linolenowy (ALA), kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA) wpływają na pracę wielu narządów i tkanek i są kluczowe do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu.

Kwas DHA wspiera pracę mózgu i zdrowie oczu oraz zapobiega degeneracji plamki żółtej, która jest jednym z głównych powodów utraty wzroku w starszym wieku. Suplementacja DHA jest szczególnie ważna dla prawidłowego rozwoju mózgu u dzieci.

Kwasy omega-3 wykazują działanie przeciwzapalne i przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego. Stanowią istotny element w profilaktyce i leczeniu chorób o podłożu autoimmunologicznym, w tym chorób zapalnych jelit, łuszczycy, RZS czy Hashimoto. Ponadto, wykazują korzystny wpływ na układ krążenia i ciśnienie tętnicze, zmniejszając ryzyko zawału serca i udaru mózgu. Badania pokazują, że kwasy omega-3 mogą regulować poziom triglicerydów we krwi i obniżać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Co więcej, kwasy omega-3 mogą przyczyniać się do redukcji stanów zapalnych i poprawy kondycji skóry dzięki wsparciu bariery hydrolipidowej.

2. Źródła kwasów omega-3 w diecie

Organizm człowieka nie potrafi samodzielnie wytwarzać kwasów omega-3, dlatego konieczne jest dostarczanie ich z pożywienia. Do roślinnych źródeł kwasów omega-3 zaliczamy m.in. siemię lniane, orzechy włoskie, nasiona chia, olej lniany, olej z nasion konopii.

Oprócz kwasu ALA niezbędnym składnikiem diety są kwasy EPA i DHA, które znajdują się w produktach pochodzenia zwierzęcego, a konkretnie w tłustych rybach morskich, takich jak jak łosoś, makrela, śledź, sardynki. Wyjątkiem są mikroalgi morskie, które stanowią roślinne źródło kwasów EPA i DHA.

Aby dostarczyć odpowiednią podaż kwasów omega-3 z dietą, należałoby spożywać co najmniej 2-3 porcje tłustych ryb morskich tygodniowo, co odpowiada 250 mg EPA i DHA na dobę. Chociaż nasz organizm jest w stanie przekształcić kwas ALA do kwasów EPA i DHA, proces ten jest mało wydajny. Zaledwie niewielki procent ALA jest przekształcany w EPA i DHA. Co więcej, w praktyce większość osób wciąż spożywa zbyt mało ryb w stosunku do rekomendowanych ilości. W przypadku osób, które na co dzień nie jedzą ryb, spożywanie roślinnych źródeł omega-3 może okazać się niewystarczające. Wówczas warto byłoby rozważyć suplementację.

Zalecana podaż kwasów omega-3 może się różnić w zależności od indywidualnych potrzeb. Ogólne rekomendacje to 250-500 mg EPA i DHA dziennie dla osób zdrowych. Niektóre osoby, zwłaszcza zmagające się z chorobami przewlekłymi mogą potrzebować wyższych dawek. Dobór odpowiedniej dawki i preparatu najlepiej skonsultować ze specjalistą.

Moim ulubieńcem jest OmegaMe Forte od Health Labs Care, który cechuje się wysoką jakością i niskim poziomem wskaźnika TOTOX.

Z moim kodem BLOSSOMYOU10 kupisz suplementy od Health Labs Care ze zniżką 10%.

Link do Health Labs: https://www.healthlabs.care/pl/produkt/omega-me-forte

3. Omega-3 i ich wpływ na pracę mózgu

Kwasy tłuszczowe omega-3 mają znaczący wpływ na rozwój i pracę mózgu. DHA stanowi główny budulec błon komórkowych neuronów, dzięki czemu utrzymuje ich elastyczność i wspiera prawidłowe przewodnictwo nerwowe. Omega-3 wspierają neuroplastyczność mózgu, czyli jego zdolność do adaptacji i tworzenia nowych połączeń neuronalnych. Jest ona niezbędna w procesie uczenia się, zapamiętywania i tworzenia nowych wspomnień.

Regularne spożywanie kwasów omega-3 może przyczyniać się do poprawy funkcji poznawczych, takich jak pamięć i koncentracja. W badaniach wykazano, że wyższy poziom kwasów omega-3 koreluje z większą objętością hipokampa, obszaru mózgu odpowiedzialnego za pamięć i odczuwanie emocji. Ze względu na swoje właściwości przeciwzapalne, kwasy omega-3 mogą zmniejszać ryzyko chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera.

Ważnym czynnikiem łączącym spożycie kwasów omega-3 z funkcjami ośrodkowego układu nerwowego (OUN) jest oś mózgowo-jelitowa. Omega-3 mogą modulować sygnały przekazywane w tej osi, oddziałując zarówno na zdrowie układu pokarmowego, jak i pracę mózgu. Ponadto, wywierają one korzystny wpływ na mikrobiotę jelitową, która stanowi kluczowy łącznik między jelitami a mózgiem. Dzięki swoim właściwościom regulują produkcję neuroprzekaźników, wspierając zdrowie psychiczne i funkcje poznawcze.

4. Kwasy omega-3 a depresja

Depresja to poważna choroba, która dotyka miliony ludzi na całym świecie. Jednym z elementów profilaktyki i działań wspierających terapię zaburzeń depresyjnych jest odpowiednia dieta. Badania sugerują, że regularne spożycie kwasów omega-3 z dietą może przynieść korzyści w zakresie zdrowia psychicznego. Uważa się, że dieta bogata w kwasy omega-3 może obniżać ryzyko wystąpienia zaburzeń depresyjnych. Przeciwzapalne właściwości kwasów omega-3 przyczyniają się do redukcji stresu oksydacyjnego i wpływają na stabilizację nastroju. Wsparcie leczenia farmakologicznego poprzez włączenie suplementacji kwasów omega-3 może zwiększyć skuteczność leków przeciwdepresyjnych.

Metaanaliza z 2019 roku wykazała korzystny wpływ wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 na łagodzenie objawów depresji. Suplementacja kwasów omega-3 przyniosła lepsze wyniki w porównaniu z grupą placebo. Co ciekawe, najlepsze rezultaty uzyskano po zastosowaniu preparatów zawierających kwas eikozapentaenowy. Wyższe dawki EPA były związane z lepszą skutecznością w łagodzeniu objawów depresji.  Jednocześnie autorzy badania podkreślają, że suplementacja omega-3 nie powinna być jedyną formą leczenia zaburzeń depresyjnych, a jedynie uzupełnieniem terapii konwencjonalnych.

5. Kwasy omega-3 a stany lękowe.

Coraz więcej badań skupia się na skuteczności kwasów omega-3 w redukcji stanów lękowych. Jednym z obszarów, w którym wykazano korzystne działanie kwasów omega-3 jest wpływ na syntezę neuroprzekaźników, takich jak serotonina oraz dopamina, które odgrywają kluczową rolę w regulacji nastroju i obniżenia poziomu lęku. Dzięki swoim właściwościom antyoksydacyjnym, kwasy omega-3 mogą przyczyniać się do zmniejszenia objawów lęku i zaburzeń nastroju, związanych z chronicznym stanem zapalnym.

Z badań wynika, że suplementacja omega-3 może mieć pozytywny wpływ na redukcję objawów lęku i niepokoju, szczególnie gdy są jest stosowana jako uzupełnienie terapii. Z kolei niskie spożycie kwasów omega-3 może predysponować do rozwoju depresji i lęku u niektórych osób.

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 są istotnym składnikiem zdrowej diety, które wpływają na wiele aspektów zdrowotnych, w tym na funkcjonowanie mózgu i zdrowie psychiczne. Suplementacja omega-3 może zmniejszyć objawy depresji i lęku i poprawić skuteczność leczenia farmakologicznego, stanowiąc uzupełnienie terapii.

Jeżeli wolisz słuchać niż czytać, koniecznie zajrzyj do mojego Podcastu. A jeśli chcesz być na bieżąco z moimi podcastami, w których poruszam temat szeroko pojętej dietetyki i zdrowia, w tym zdrowia psychicznego, zapisz się do Newslettera.

Bibliografia

  1. Welty FK. Omega-3 fatty acids and cognitive function. Curr Opin Lipidol. 2023 Feb 1;34(1):12-21. doi: 10.1097/MOL.0000000000000862. Epub 2022 Nov 25. PMID: 36637075.
  2. Cholewski M, Tomczykowa M, Tomczyk M. A Comprehensive Review of Chemistry, Sources and Bioavailability of Omega-3 Fatty Acids. Nutrients. 2018 Nov 4;10(11):1662. doi: 10.3390/nu10111662. PMID: 30400360; PMCID: PMC6267444.
  3. Grosso G, Galvano F, Marventano S, Malaguarnera M, Bucolo C, Drago F, Caraci F. Omega-3 fatty acids and depression: scientific evidence and biological mechanisms. Oxid Med Cell Longev. 2014;2014:313570. doi: 10.1155/2014/313570. Epub 2014 Mar 18. PMID: 24757497; PMCID: PMC3976923.
  4. Liao Y, Xie B, Zhang H, He Q, Guo L, Subramanieapillai M, Fan B, Lu C, McIntyre RS. Efficacy of omega-3 PUFAs in depression: A meta-analysis. Transl Psychiatry. 2019 Aug 5;9(1):190. doi: 10.1038/s41398-019-0515-5. Erratum in: Transl Psychiatry. 2021 Sep 7;11(1):465. doi: 10.1038/s41398-021-01582-6. PMID: 31383846; PMCID: PMC6683166.
  5. Reily NM, Tang S, Negrone A, Gan DZQ, Sheanoda V, Christensen H. Omega-3 supplements in the prevention and treatment of youth depression and anxiety symptoms: A scoping review. PLoS One. 2023 Apr 20;18(4):e0284057. doi: 10.1371/journal.pone.0284057. PMID: 37079580; PMCID: PMC10118139.
  6. Larrieu T, Layé S. Food for Mood: Relevance of Nutritional Omega-3 Fatty Acids for Depression and Anxiety. Front Physiol. 2018 Aug 6;9:1047. doi: 10.3389/fphys.2018.01047. PMID: 30127751; PMCID: PMC6087749.
  7. Aucoin M, LaChance L, Naidoo U, Remy D, Shekdar T, Sayar N, Cardozo V, Rawana T, Chan I, Cooley K. Diet and Anxiety: A Scoping Review. Nutrients. 2021 Dec 10;13(12):4418. doi: 10.3390/nu13124418. PMID: 34959972; PMCID: PMC8706568.