Zakażenie Helicobacter pylori to jedna z najczęstszych przyczyn zapalenia błony śluzowej żołądka i przewlekłych dolegliwości żołądkowo-jelitowych.  Niestety, całkowita eradykacja bakterii bywa trudna ze względu na jej oporność na antybiotyki oraz skłonność do nawrotów. Z tego względu coraz więcej osób poszukuje naturalnych metod leczenia Helicobacter pylori.


W poprzednim artykule omówiliśmy przyczyny nawrotów infekcji Helicobacter pylori oraz skuteczne metody jej eliminacji. Dziś skupimy się na naturalnym wsparciu leczenia tej bakterii. Jakie zioła i suplementy mogą pomóc w walce z H. pylori? Koniecznie przeczytaj do końca.

Spis treści:

  1. Zioła w walce z Helicobacter pylori
  2. Probiotyki a Helicobacter pylori
  3. Inne suplementy wspomagające leczenie H. pylori

1. Zioła w walce z Helicobacter pylori

Na wstępie warto zaznaczyć, że naturalne metody eradykacji Helicobacter pylori mogą nie sprawdzić się w każdym przypadku. Dlatego tak ważne jest, aby przed rozpoczęciem suplementacji skonsultować się z lekarzem. Niektóre zioła mogą wchodzić w interakcje z lekami lub powodować skutki uboczne, dlatego ich stosowanie oraz dawkowanie powinno być dobrane do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Niemniej jednak naturalne sposoby wspomagające leczenie H. pylori mogą stanowić cenne uzupełnienie standardowej kuracji. Niektóre zioła wykazują działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne oraz działają ochronnie na błonę śluzową żołądka. Wiele ekstraktów roślinnych może wspierać eradykację bakterii i regenerację układu pokarmowego poprzez następujące mechanizmy: hamowanie enzymów bakteryjnych, ograniczenie adhezji do błony śluzowej żołądka oraz redukcję stresu oksydacyjnego.

Lukrecja DGL

Korzeń lukrecji zawiera związki o właściwościach przeciwbakteryjnych, które mogą hamować wzrost bakterii Helicobacter pylori. Dodatkowo lukrecja działa osłaniająco na błonę śluzową żołądka, co może pomóc w łagodzeniu dolegliwości, takich jak zgaga czy wrzody. Dzięki właściwościom regenerującym sprawdzi się jako element suplementacji wspierającej po eradykacji H. pylori. 

W badaniu klinicznym z 2016 roku wykazano, że lukrecja znacząco zwiększa skuteczność eradykacji H. pylori i może stanowić wartościowe uzupełnienie standardowej terapii antybiotykowej. Efekt ten był szczególnie widoczny u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka.

Warto jednak pamiętać, że długotrwałe stosowanie lukrecji w dużych dawkach może prowadzić do wzrostu ciśnienia krwi.

Mastika

Mastyks, czyli żywica pozyskiwana z drzewa pistacji kleistej, od ponad 2500 lat jest stosowana w tradycyjnej medycynie greckiej do leczenia dolegliwości żołądkowych, takich jak bóle żołądka i wrzody trawienne.

Mastika wykazuje działanie przeciwbakteryjne – badania in vitro wskazują, że może hamować wzrost H. pylori. Ponadto, posiada właściwości przeciwzapalne, dzięki czemu wspiera proces gojenia uszkodzonej błony śluzowej żołądka, pomaga w łagodzeniu objawów związanych z infekcją oraz przyspiesza regenerację tkanek.

Czosnek pospolity

Allicyna, główny aktywny składnik czosnku (Allium sativum L.), wykazuje silne właściwości bakteriostatyczne i bakteriobójcze wobec bakterii H. pylori. Niektóre badania sugerują, że allicyna może zwiększać skuteczność standardowej terapii antybiotykowej, jednocześnie zmniejszając ryzyko oporności bakterii na leczenie. Allicyna wykazuje właściwości przeciwzapalne – łagodzi stan zapalny w błonie śluzowej żołądka i może wspomagać proces regeneracji tkanek.

W jakiej formie stosować allicynę? 

  • Świeży czosnek – najlepiej spożywać na surowo; wystarczy rozgnieść ząbek czosnku i odczekać kilka minut przed spożyciem (w celu aktywacji związku allicyny).
  • Preparaty z allicyną – na rynku dostępne są suplementy zawierające ekstrakty z czosnku. Ważne, aby wybierać preparaty standaryzowane na zawartość allicyny. 

Czarnuszka

Czarnuszka wykazuje działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne oraz działa ochronnie na błonę śluzową żołądka. Badania wskazują, że olej z czarnuszki może hamować wzrost H. pylori oraz wspomagać gojenie śluzówki żołądka. Włączenie czarnuszki do diety może stanowić wartościowe wsparcie w leczeniu infekcji bakteryjnej.

Kurkumina 

Kurkumina obecna w kurkumie wykazuje silne właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Badania wskazują, że może hamować namnażanie się H. pylori oraz wspomagać gojenie błony śluzowej żołądka. Najlepiej stosować ją w połączeniu z piperyną (obecną w czarnym pieprzu), która zwiększa jej biodostępność.

Propolis

Propolis (inaczej kit pszczeli) to lepka i gęsta substancja produkowana przez pszczoły z wydzielin oraz żywic drzewnych i kwiatowych. Dzięki zawartości związków fenolowych, takich jak flawonoidy i kwasy fenolowe wykazuje silne właściwości antybakteryjne, skutecznie hamuje wzrost i namnażanie bakterii Helicobacter pylori.

Propolis wykazuje szereg prozdrowotnych właściwości, jednak konieczne są dalsze badania kliniczne w celu potwierdzenia jego skuteczności i określenia optymalnych dawek w eradykacji Helicobacter pylori.


2. Probiotyki a Helicobacter pylori

Badania pokazują, że niektóre szczepy probiotyczne mogą poprawiać skuteczność eradykacji H. pylori oraz łagodzić skutki uboczne związane z antybiotykoterapią, takie jak biegunki czy nudności.

Zalecane szczepy probiotyczne w leczeniu Helicobacter pylori:

  • Saccharomyces boulardii CNCM I-745 (szczep drożdży obecny w preparacie Enterol). Badania potwierdzają, że suplementacja S. boulardii zwiększa skuteczność terapii eradykacyjnej oraz zmniejsza dolegliwości żołądkowe, takie jak nudności czy uczucie pełności. 
  • Lactobacillus reuteri DSM 17648: wykazuje zdolność do wiązania i agregacji H. pylori w żołądku, co ułatwia jej eliminację z organizmu bez negatywnego wpływu na mikrobiotę jelitową.

Ponadto, połączenie szczepów S. boulardii i L. reuteri DSM 17648 wykazuje działanie synergistyczne i może przynieść dodatkowe korzyści terapeutyczne. Badania sugerują, że jednoczesne stosowanie tych szczepów może zwiększać skuteczność eradykacji H. pylori oraz redukować działania niepożądane związane z antybiotykoterapią.

3. Inne suplementy wspomagające leczenie H. pylori

Omega-3

Kwasy tłuszczowe omega-3, zwłaszcza EPA i DHA, wykazują działanie przeciwzapalne oraz wspomagają regenerację błony śluzowej żołądka. Dieta bogata w omega-3 (tłuste ryby morskie, orzechy, olej lniany, algi morskie) może wspomagać terapię przeciw H. pylori i zmniejszać stan zapalny w żołądku, zapobiegając rozwojowi przewlekłego zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka.

Laktoferyna 

Laktoferyna to białko o właściwościach przeciwbakteryjnych, przeciwzapalnych i immunomodulacyjnych, które naturalnie występuje w mleku ssaków, zwłaszcza w siarze. W kontekście zakażenia Helicobacter pylori, liczne badania sugerują, że może ona wspomagać eradykację bakterii oraz zmniejszać skutki uboczne terapii antybiotykowej.

W badaniach klinicznych wykazano, że suplementacja laktoferyny bydlęcej (w dawce 200 mg dwa razy dziennie przez 12 tygodni) skutecznie obniża kolonizację H. pylori.

N-acetylocysteina (NAC)

N-acetylocysteina to silny antyoksydant i prekursor glutationu. Związek ten wykazuje właściwości mukolityczne i pomaga rozbijać biofilmy bakteryjne, dzięki czemu stanowi cenne wsparcie w leczeniu H. pylori, zwłaszcza w przypadku nawrotów i oporności na antybiotyki. 

Czym są biofilmy?

Bakteria H. pylori tworzy biofilm – ochronną warstwę, która chroni ją przed działaniem antybiotyków. Biofilm umożliwia bakterii przetrwanie w niesprzyjających warunkach i sprzyja nawrotom infekcji.

Dzięki swoim właściwościom NAC zmniejsza kolonizację bakterii. Zdolność do rozbijania biofilmów sprawia, że bakterie stają się bardziej podatne na eradykację, co zwiększa skuteczność leczenia i zmniejsza ryzyko ponownego zakażenia.

Co więcej, ma działanie przeciwzapalne i wspomaga regenerację błony śluzowej żołądka.

Witamina C

Witamina C odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego oraz ochronie błony śluzowej żołądka:

  • Wykazuje działanie przeciwzapalne, redukując stres oksydacyjny wywołany infekcją.
  • Pomaga w gojeniu uszkodzeń błony śluzowej, wspierając regenerację żołądka.

Badania sugerują, że suplementacja witaminą C może wspomagać eradykację bakterii i zwiększać skuteczność leczenia, zwłaszcza u pacjentów ze stwierdzonym niedoborem.

Cynk L-karnozyna

Cynk jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Dzięki swoim właściwościom immunomodulującym, wspomaga organizm w walce z infekcją H. pylori. Ponadto, karnozyna cynku wykazuje silne właściwości ochronne dla błony śluzowej żołądka, neutralizuje wolne rodniki, zmniejszając stan zapalny i wspierając regenerację tkanek.

Zastosowanie roślin i ich składników może stanowić obiecującą strategię w walce z infekcją H. pylori, zwłaszcza w kontekście rosnącej oporności na antybiotyki. Zioła, probiotyki i suplementy, takie jak omega-3 czy laktoferyna wykazują szereg korzystnych właściwości w redukowaniu przerostu bakterii, łagodzeniu stanu zapalnego oraz regeneracji błony śluzowej żołądka. Warto jednak pamiętać, że skuteczność tych metod zależy od wielu czynników, takich jak stan zdrowia, styl życia czy stopień zaawansowania infekcji. Dlatego stosowanie ziół i suplementów powinno być dobierane indywidualnie, najlepiej pod kontrolą lekarza lub dietetyka.

Jeżeli wolisz słuchać niż czytać, koniecznie zajrzyj do mojego Podcastu. A jeśli chcesz być na bieżąco z moimi podcastami, w których poruszam temat szeroko pojętej dietetyki i zdrowia, w tym zdrowia psychicznego, zapisz się do Newslettera.

Bibliografia:

  1. Shmuely H, Domniz N, Yahav J. Non-pharmacological treatment of Helicobacter pylori. World J Gastrointest Pharmacol Ther. 2016 May 6;7(2):171-8. doi: 10.4292/wjgpt.v7.i2.171. PMID: 27158532; PMCID: PMC4848239.
  2. Ayala G, Escobedo-Hinojosa WI, de la Cruz-Herrera CF, Romero I. Exploring alternative treatments for Helicobacter pylori infection. World J Gastroenterol. 2014 Feb 14;20(6):1450-69. doi: 10.3748/wjg.v20.i6.1450. PMID: 24587621; PMCID: PMC3925854.
  3. Sathianarayanan S, Ammanath AV, Biswas R, B A, Sukumaran S, Venkidasamy B. A new approach against Helicobacter pylori using plants and its constituents: A review study. Microb Pathog. 2022 Jul;168:105594. doi: 10.1016/j.micpath.2022.105594. Epub 2022 May 21. PMID: 35605740.
  4. Hajiaghamohammadi AA, Zargar A, Oveisi S, Samimi R, Reisian S. To evaluate of the effect of adding licorice to the standard treatment regimen of Helicobacter pylori. Braz J Infect Dis. 2016 Nov-Dec;20(6):534-538. doi: 10.1016/j.bjid.2016.07.015. Epub 2016 Sep 8. PMID: 27614124; PMCID: PMC9427648.
  5. Dabos KJ, Sfika E, Vlatta LJ, Frantzi D, Amygdalos GI, Giannikopoulos G. Is Chios mastic gum effective in the treatment of functional dyspepsia? A prospective randomised double-blind placebo controlled trial. J Ethnopharmacol. 2010 Feb 3;127(2):205-9. doi: 10.1016/j.jep.2009.11.021. Epub 2009 Dec 2. PMID: 19961914.
  6. Capasso A. Antioxidant action and therapeutic efficacy of Allium sativum L. Molecules. 2013 Jan 4;18(1):690-700. doi: 10.3390/molecules18010690. PMID: 23292331; PMCID: PMC6269925.
  7. Bhatwalkar SB, Mondal R, Krishna SBN, Adam JK, Govender P, Anupam R. Antibacterial Properties of Organosulfur Compounds of Garlic (Allium sativum). Front Microbiol. 2021 Jul 27;12:613077. doi: 10.3389/fmicb.2021.613077. PMID: 34394014; PMCID: PMC8362743.
  8. Boyanova L, Medeiros J, Yordanov D, Gergova R, Markovska R. Turmeric and curcumin as adjuncts in controlling Helicobacter pylori-associated diseases: a narrative review. Lett Appl Microbiol. 2024 Jun 3;77(6):ovae049. doi: 10.1093/lambio/ovae049. PMID: 38794899.
  9. Rezaeimanesh N, Farzi N, Pirmanesh S, Emami S, Yadegar A. Management of multi-drug resistant Helicobacter pylori infection by supplementary, complementary and alternative medicine; a review. Gastroenterol Hepatol Bed Bench. 2017 Winter;10(Suppl1):S8-S14. PMID: 29511465; PMCID: PMC5838174.
  10. Zou J, Dong J, Yu XF. Meta-analysis: the effect of supplementation with lactoferrin on eradication rates and adverse events during Helicobacter pylori eradication therapy. Helicobacter. 2009 Apr;14(2):119-27. doi: 10.1111/j.1523-5378.2009.00666.x. PMID: 19298339.
  11. Park JM, Jeong M, Kim EH, Han YM, Kwon SH, Hahm KB. Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids Intake to Regulate Helicobacter pylori-Associated Gastric Diseases as Nonantimicrobial Dietary Approach. Biomed Res Int. 2015;2015:712363. doi: 10.1155/2015/712363. Epub 2015 Aug 3. PMID: 26339635; PMCID: PMC4538587.
  12. Mei H, Tu H. Vitamin C and Helicobacter pylori Infection: Current Knowledge and Future Prospects. Front Physiol. 2018 Aug 14;9:1103. doi: 10.3389/fphys.2018.01103. PMID: 30154733; PMCID: PMC6102328.
  13. Zhang K, Han Y, Gu F, Gu Z, Zhao J, Chen J, Chen B, Gao M, Hou Z, Yu X, Cai T, Gao Y, Hu R, Xie J, Liu T. Association between dietary zinc intake and Helicobacter pylori seropositivity in US adults: National Health and Nutrition Examination Survey. Front Nutr. 2023 Sep 21;10:1243908. doi: 10.3389/fnut.2023.1243908. PMID: 37810930; PMCID: PMC10551451.